..จิตว่าง คือจิตที่ไม่มีอารมณ์
ชื่อว่าอารมณ์รัก เกลียด กลัว
พอใจ ไม่พอใจ อิจฉา ริษยา โลภ
อยากได้ โกรธ เพราะไม่พอใจ
หลง เพราะโง่ ขาดปัญญา
.
คนที่มีจิตว่างก็คือพระอรหันต์
ท่านมีจิตว่างจากอารมณ์ทั้งปวง
ทั้งดี ทั้งร้าย ทั้งเฉย
เป็นจิตที่เต็มด้วยสติปัญญาตลอดเวลา
ไม่ว่ายืน เดิน นั่ง นอน ทำงาน ฉันอาหาร
.
คนมาทำให้โกรธ คนมาทำให้รัก
มาทำให้เกลียด ท่านไม่เอาทั้งนั้น
ท่านจะอยู่กับจิตว่างของท่าน
ท่านจะไม่เก็บอารมณ์อดีต
อารมณ์อนาคต
ท่านรู้แต่อารมณ์ปัจจุบัน
แล้วปล่อยวางไป จะไม่เก็บไว้
เพราะถ้าเก็บไว้มันจะเป็นเสนียดจัญไร
กับจิตเอง
.
จิตว่างนั้นแหละดีที่สุดแล้ว
ดีจนเกินดี ให้รักษาจิตว่างเอาไว้
อย่าให้เสื่อมคลาย
อย่าเพิ่งลืมจิตว่างจากตัวกูของกู
จิตว่างแล้ว กายก็ว่าง
โลกทั้งโลกจะว่างหมด
แล้วเจ้าตัวจะอยู่กับความสงบเย็นอยู่ภายใน
.
จำง่ายนิดเดียวว่า
จิตว่างคือ ว่างจากอารมณ์ทั้งปวง
รู้แล้วปล่อย รู้แล้วปล่อย
ทั้งดีทั้งชั่ว หนักทั้งนั้นแหละ
และจิตเองก็ว่างจากตัวจิตเองด้วย
ว่างจากอารมณ์ภายนอกภายในด้วย
จึงชื่อว่า จิตว่าง
.
ตื่นเช้าขึ้นมาตี ๔ หรือตี ๕
ก่อนอื่นต้องดูจิตก่อนว่า
มีอารมณ์อะไรมาเกาะติดหรือไม่
ถ้าเห็นจิตแจ่มใส อิ่มในการนอนหลับ
ก็แสดงว่าดี ให้คะแนนตัวเอง
แล้วก็รีบภาวนาเสียว่า
จิตว่างหรือว่างจิต ว่างจากจิตเอง
คือเห็นจิตเป็นอนิจฺจํ ทุกฺขํ อนตฺตา
เห็นจิตเป็นศูนย์ คือสุญฺญตา
ระวังอย่าให้อารมณ์มาเกาะติด
เพราะอารมณ์เองก็เป็นศูนย์ สุญฺญตา
ว่างทั้งสองตัว แล้วก็อยู่กับตัวว่างให้มาก
อย่าเผลอ พยายามทั้งวันให้มีสติให้มาก
ในการดู ในการพิจารณา
ในการปล่อยวางให้ว่างจริงๆ
ให้จิตว่างจากตัวจิตเอง
แล้วก็ให้จิตว่างจากอารมณ์ให้ได้
.
พยายามลองสังเกตเอาไว้ใช้สติและปัญญา
ในการพิจารณา และให้หลุด
หากจิตมีอุปาทาน
ในส่วนอารมณ์ มีอยู่หกทาง
อารมณ์ทางตาเรียก รูปารมณ์
อารมณ์ทางหูเรียก สัททารมณ์
อารมณ์ทางจมูกเรียก คันธารมณ์
อารมณ์ทางลิ้นเรียก รสารมณ์
อารมณ์ทางกายเรียก โผฏฐัพพารมณ์
อารมณ์ทางใจเรียก ธรรมารมณ์
.
ส่วนจิตเองไม่มีอารมณ์
จิตเองก็ว่างจากตัวจิตเอง
และว่างจากอารมณ์ทั้งหกนี้ด้วย
จิตเองจึงว่างและรู้อยู่นิ่ง
ส่วนความคิดเป็นหน้าที่ของมโน คือใจ
หรือที่เราเรียกว่า มโนสังขาร
