หากไม่ได้พิจารณาความทุกข์ให้ดี ก็ไม่อาจจะพบความสุข

          หากไม่ได้พิจารณาความทุกข์ให้ดีแล้ว ก็ไม่อาจจะพบความสุขได้เลย... ความทุกข์ที่ควรพิจารณานั่นก็คือ ความสุขทั้งหลายทางโลก เพราะไม่ว่าอย่างไรสักวันก็ต้องสูญเสียไปแน่นอน ไม่ช้าก็เร็ว ทั้งทรัพย์สิน เงินทอง อำนาจ ชื่อเสียง เกียรติยศ หรือแม้แต่ร่างกายตัวเองก็ตาม... ทั้งหมดนี้ไม่ได้หมายความว่า ให้ทิ้งเสียทุกอย่าง เพียงแต่ต้องให้ฝึกสติปัญญาให้สามารถรู้เท่าทันอาการต่างๆ ที่อาจจะเกิดขึ้นได้เสมอไว้ หากเกิดความทุกข์ขึ้นมา จะได้มีปัญญามากพอที่จะสามารถปล่อยวางได้

                                                                                           หลวงปู่บัวพา ปญฺญาภาโส

ฝึกสมาธิต้องหัดพิจารณาความทุกข์

           การที่ทำจิตใจให้สงบอย่างเดียว แต่ไม่พิจารณาความทุกข์นั้น ถือว่าเป็นการฝึกสมาธิที่ยังไม่ถึงขั้น สมาธิภาวนา ถ้าจะเปรียบกับหลักสูตรการศึกษาทางโลก ก็ยังอยู่เพียงชั้นประถมศึกษาเท่านั้น ยังไม่เกิดปัญญาที่แท้จริง...ดังนั้นจึงต้องหันมาใช้ปัญญาด้วย ด้วยการหัดพิจารณาความทุกข์ เพื่อให้เห็นและเข้าใจเกี่ยวกับความทุกข์ จนจิตใจเริ่มปล่อยวาง แบบนี้หากเจอเหตุการณ์ความทุกข์อะไรขึ้นมา เราก็จะสามารถปล่อยวางได้ง่ายขึ้น เพราะมีการฝึกอบรมสติปัญญามาแล้ว

                                                                                                หลวงปู่บัวพา ปญฺญาภาโส

อารมณ์บังจิต

อารมณ์ 6 คือ รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมารมณ์ จึงเปรียบเหมือนลม 6 จำพวก 

ทวาร 6 คือ ตา หู จมูก ลิ้น กาย และหทัยวัตถุ เปรียบเหมือนฝั่งมหาสมุทร 

จิตใจของคนเราก็เปรียบเหมือนน้ำในมหาสมุทร 

เมื่อลม 6 จำพวก เกิดเป็นพายุใหญ่ในเวลาฝนตก 

ทำให้น้ำในมหาสมุทรเกิดเป็นคลื่นแล้วระลอกใหญ่โต

เรือ แพ หลบไม่ทันก็ล่มจมเสียหายขึ้นนี้ฉันใด 

อุปมัยดังพาลชนไม่รู้เท่าทันโลก ไม่รู้เท่าทันอารมณ์

ปล่อยให้โลกเข้ามาประสมธรรม 

ปล่อยให้อารมณ์เข้ามาประสมจิต จึงเกิดราคะ โทสะ โมหะ ...

ถ้าอยากเห็นวิมุตติ ก็ให้เพิกถอนสมมุติออกให้หมด

เพราะโลกบังธรรม อารมณ์บังจิตฉันใด 

สมมุติก็บังวิมุตติฉันนั้น 

คนเราควรใช้สติปัญญาเป็นกล้องส่องใจ

จะได้รู้ว่าสภาพที่แท้จริงของจิตเป็นอย่างไร” 

หลวงปู่บัวพา ปญฺญาภาโส